INDEKS

1-DIALUX

1.1-DIALUX PROGRAMININ ELDE EDILMESI

1.2-DIALUX PROGRAMININ ISIKLIK EKLENTILERININ KURULUMU

2-DIALUX PROGRAMINA GIRIS

2.1-Yeni iç proje

2.1.1-Oda geometrisinin olusturulmasi

2.12-Oda görünümü

2.1.3-Mobilyalarin yerlestirilmesi

2.1.4-Yüzey dokulari

2.1.4.1-proje yöneticisi

2.1.5-Isiklik seçimi

2.1.6-Aydinlatma hesabinin yapilmasi ve çikti alinmasi

2.1.7-Video olusturma

2.2-Dialux yardimcilari

2.2.1-Dialux isik

2.2.2-Hizli planlama

2.2.3-Profesyonel hizli planlama

2.3-Yeni dis proje

2.4-Yeni yol projesi

2.4.1-Hizli yol planlamasi

2.5-Son projenin açilmasi

2.6-Proje aç

ÖNSÖZ

Dialux Dial Gmbh sirketi tarafindan aydinlatma ve iç tasarimin bilgisayar ortaminda tasarlanmasi ve aydinlatma hesaplarinin kolayca yapilabilmesi amaciyla tasarlanmis bir programdir.Program oldukça basit, anlasilir ve kullanislidir.Programda bulunan asistanlar ile tasarim yapmak dahada basit hale getirilmistir.

Bu klavuzda Dialux programinin elde edilmesi, kurulumu ve aydinlatma tasarimi için gereken temel konulari görsel ögelerle desteklenmis olarak gösterecegim.Günlük yasantimizda kullandigimiz temel Windows programlarina yakinligi ve programin Türkçe sürümünün bulunmasi programin ögrenilmesinde bizim için büyük avantaj saglamaktadir.

1)DIALUX

1.1)DIALUX PROGRAMININ ELDE EDILMESI

Dialux programi internetten ücretsiz olarak temin edilebilir.programi temin etmek için

1. http://www.dialux.com/ adresine girip Türkçe seçenegini seçeriz.

2. Güncel sürüm 4.2.0.5 seçenegini seçeriz

3. Karsimiza çikan pencerede tamami seçereriz.Indirdigimiz program sadece dialux programininin indirilmesini saglayacak küçük boyutlu bir programdir.Dialuxu indirmek için indirmis oldugumuz bu programi çalistirmamiz gerekir.

4. Indirme islemi tamamlandiginda indirme yöneticisini kaydettigimiz yerde görecegimiz asagidaki simgeye mousenin sol tusu ile çift tiklariz

5. Karsimiza gelen pencere görüldügü üzere dialuxu indirecek olan installer (kurucu) programidir.Next tusuna bastigimizda

1.2) DIALUX PROGRAMININ ISIKLIK EKLENTILERININ KURULUMU

Dialux programini yükledigimizde aydinlatma tasarimi yaparken kullandigimiz isikliklar(armatür) yüklü degildir.Bu eklenti programlari isiklik üreten firmalarin sitelerinden dialux eklentisi (plugin) olarak temin edilebilir.Bu eklentilere ulasabilmemiz için dialux programini kullanabiliriz.Dialux programini açariz üst menüden isiklik seçimi dialux katalog kismini seçeriz.Karsimiza bir liste çikar bu listeden istedigimiz isiklik üreticisinin üzerine tiklariz.

Örnegin Osrami seçtigimizde Osram ile ilgili bilgilere ulasabilir ve eklentiyi nereden indirebilecegimizi bulabiliriz.

Bu pencereden Osram’in sitesinin adresini bulabiliriz.Buldugumuz siteye gireriz.

download center kismina tiklariz..

Download centerda dialux’e tiklariz.Karsimiza çikan pencerede download plug-in für Osram-leuchten in dialux’e tiklariz.

Karsimiza çikan pencere eklentinin bilgisayara indirilmesini saglar.Tamam tusuna tikladigimizda program bilgisayara inmeye baslar.

Indirdigimiz programi çalistiririz ve bilgisayara kaydederiz.

Programi yükledikten sonra dialux programini açtigimizda üst menüden isiklik seçimi>dialux katalog kismina girdigimizde dialux’ün Osram isikliklarini otomatik olarak tanidigini görecegiz.(isiklik listesinde çizginin üstündeki isikliklar yüklenmis alt kisimindaki isikliklar yüklenmemistir.)

Not:Eklintiler bilgisayara yüklenirken dialux programinin çalismiyor olmasi gerekmektedir.

2)DIALUX PROGRAMINA GIRIS

Dialux programina girdigimizda asagida gördügümüz pencere ile karsilasiriz.

· Yeni iç proje: Ayrintili aydinlatma ve iç tasarim yapilan kisimdir.Aydinlatma tasarimi yapacagimiz bölümün geometrik seklini ;duvar,tavan ve zemin dösemeleri ve renklerinin seçimini;kullanilacak olan armatürün ve yerinin seçimi; mobilya seçimi ve yerlestirilmesi ve aydinlatma hesaplarini yapilabildigi kisaca ayrintili tasarlama yapabilecegimiz kisimdir.

· Dialux yardimcilari:Ayrintilarin az oldugu kisimdir.Dörtgen ya da L seklinde oda tasarimi yapilabilir ve Mobilya koyma özelliginin olmadigi tasarlama biçimidir.

· Yeni dis proje: Yapilarin disinda kalan kisimlarin aydinlatma tasarimi yapilabilir.

· Son projeyi açin:Son olarak kullandiginiz ve kaydettiginiz projenin açilmasini saglar

· Yeni yol projesi:Yol aydinlatma tasarimi yapmayi saglar.

· Proje aç:Kaydettiginiz herhangi bir projenin açilmasini saglar.

Bu seçeneklerden yapmak istedigimiz tasarima göre seçimimizi yapariz.

2.1)

Yeni iç projeye tikladigimizda karsimiza ilk olarak bos bir oda geometrisi gelir.

2.1.1)Oda geometrisinin olusturulmasi

Istedigimiz oda geometrisini olusturmak için sol kisimda bulunan oda düzenleyicide koordinat ekleyip silebiliriz.Ekledigimiz koordinat kendinden önceki ve sonraki noktayla birlesir ve koordinat numaralari otomatik olarak degisir.1 nolu noktayi referans numarasi alirsak oda seklini olusturmak çok basitlesecektir.

Örnek bir oda yapmak istersek sekildende görüldügü üzere oda düzenleyici kisminda istedigimiz koordinatlari girerek degisik geometrik sekillerde oda olusturulabilir.Koordinatlari düzenledikten sonra tamam butonuna bastigimizda odamiz islemeye hazir hale gelecektir.

Örnek projede kullanilacak olan oda geometriside asagidaki resimde görülmektedir.

Tamami tikladigimizda odamiz islemeye hazir duruma gelmis olur.

2.1.2)Oda görünümü

Aydinlatma tasarimi yaparken odayi üstten, önden, yandan ve üç boyutlu olarak görebilirsiniz.Bunun için üst menüde bulunan kisayollardan

· Üç boyutlu görünüm için

· Üstten görünüm için

· Yandan görünüm için

· Önden görünüm için tuslarina basmaniz yeterli olacaktir.

2.1.3)Mobilyalarin yerlestirilmesi

Sol altta bulunan menüde bulunan menülerden mobilya seçenegini seçeriz.mobilya seçenegini seçtigimizde karsimiza böyle bir menü çikar.Menüden istedigimiz mobilya veya araç gereci seçebiliriz.

Örnegin Kapi ve pencereler sikkini seçelim.Seçtigimizde sol üst menüde

Seklinde kapi ve pencerelerin ön izlemesi gelecektir.Mobilyayi yerlestirmek için sol tusla tiklariz ve sürükleyerek koymak istedigimiz yere birakiriz(drag drop).

Mobilyanin koordinatlarini degistirmek için önce mobilyanin üzerine mousenin sol tusuyla tiklariz.Böylece mobilyayi seçmis oluruz.

Sekilde dikdörtgen içine alinmis kisimda gördügünüz analitik düzlem isareti referans noktasidir.Referans noktasini degistirmek için yani mobilyanin yerini degistirmek için üzerine sol tusla basip tasimak gerekmektedir.

? noktanin dogrultusunu y ekseni

? noktanin dogrultusunu x ekseni

? noktanin dogrultusunu z ekseni yönünde kabul edersek

? nokta mobilyanin x ve y ekseninde dönmesini saglar z sabit olur.

? nokta mobilyanin x ve z ekseninde dönmesini saglar y sabit olur

? nokta mobilyanin y ve z ekseninde dönmesini saglar x sabit olur

örnegin mobilyayi sekildeki gibi döndürebiliriz.

2.1.4)Yüzey dokulari

Sol alt menüden yüzey dokularini seçeriz.

Yüzey dokularinda tavan,zemin,duvar,kapi ve pencere gibi elemanlarin yüzey dokusunu,yapildigi maddeyi yada rengini belirleyebildigimiz kisimdir.Yine seçtigimiz rengi ya da yüzey dokusunu istedigimiz kisma (zemin,tavan vs) sürükleyip birakmamiz yeterlidir.

2.1.4.1)Proje yöneticisi

Proje yöneticisi ekranin sag tarafinda bulunur.Seçilen Ögenin özelliklerini gösterir ve özelliklerini degistirmemizi saglar.Örnegin sol alt menüde projenin adinin üstüne tikladigimizda projenin adi, isleyen kisi,isleyenin telefonu adresi vs gibi bilgileri girebiliriz.

Seçilen elemana göre proje yöneticisi degisik maddeler içerir.Örnek olarak projede kullandigimiz koltugu tiklayalim ve proje yöneticisine bakalim.Proje yöneticisi koltugun özelligindeki maddeleri içerdi.koltugun adini,geometrisini yüzey maddesi ve rengini ve baslangiç noktasini kisacasi koltugun özelliklerini degistiribiliriz.

2.1.5)Isiklik seçimi

sol alt menüden isiklik menüsünü seçeriz.

karsimiza çikan menüden eklentisini yapmis oldugumuz isiklik markalarindan istedigimize çift tiklariz.Resimde görüldügü üzere Philips markasinin isiklik seçme ekrani gelir.

Bu ekrandan istedigimiz isikligi seçeriz.Seçtigimiz isiklik sol alt menüde son kullanilan isikliklar bölümüne atanir.

burada bulunan isikliklardan istedigimizi sürükleyip birakmak suretiyle odamiza yerlestirebiliriz.

2.1.6)Aydinlatma hesabinin yapilmasi ve çikti alinmasi

Aydinlatma hesabini yaptirmak için üstteki kisayol butonlari arasinda yer alan butonuna basabilir ya da üst menüde bulunan çiktilar kisimindan hesaplamayi baslat butonuna basabiliriz.

Hesaplamayi baslat butonuna bastigimizda asagidaki resimde bulunan pencere karsimiza çikar.

ok butonuna bastigimizda program hesaplamayi otomatik olarak yapar.Istedigimiz veriye çikti yapilandirma menüsünden bakma olanagina sahibiz.

Örnegin aydinlatma teknigi sonuçlarina tikladigimizda sonuçlari dialux programi içinde görebiliriz.

Yaptigimiz aydinlatma tasariminin aydinlatma hesaplarini çikti olarak alma imkanina sahibiz.Bunun için ilk önce sol alt menüden çikti butonuna basariz.Çikti yapilandirma kismindan çiktisini istedigimiz verileri seçebiliriz.

daha sonra üst menüden dosya kismini seçip yazdir dedigimizde yazicidan çikti olarak aliriz.

Çikti sonuçlarini Acrabat dosyasi (pdf) olarak kaydetmek istersek üst kisayol arasinda bulunan çiktilari pdf olarak kaydet butonuna basarak yada üst menüdeki dosya>disa aktar>çiktiyi pdf olarak sakla seçeneklerinden yapabiliriz.

2.1.7)Video olusturma

Yapmis oldugumuz aydinlatma tasarimini video olarak kaydetme ve gösterme olanagina sahibiz.Bunun için üst kisimda bulunan kisa yol tuslari arasindaki video butonuna basmamiz yeterlidir.

kamera burada görünen hat üzerinde hareket eder ve odanin iç yapisi ile aydinlatmayi gösterir.Asagida resimde gördügümüz üzere video büyüklügünü ve film süresini ayarlayabiriz.

Video olustura tikladigimizda avi dosyasi olarak kaydecegimiz yeri seçebiliriz.Olusturdugumuz videoyu çesitli video oynatici program ile izleme olanagina sahibiz.

2.2)

Dialux yardimcilarina girdigimizde asagidaki resimde görülen resimle karsilasiriz.

· Dialux isik

· Hizli planlama

· Profesyonel hizli planlama

· Yol hizli planlamasi

2.2.1)Dialux isik

Hizli planlamaya yöneliktir.Planlama yaparken asistan yardimci olur.Içeriginde ;

· Proje bilgilerinin girilmesi

· Oda geometrisi,hesap parametreleri ve isiklik seçiminin sorgulanmasi

· Isiklarin hesapla yerlestirilmesi ve sonuçlarinin gösterilmesi

· Baski seçeneklerinin belirlenmesi ve baski alinmasi.Pdf ve dialux projesi olarak disa aktarilmasi

Next tusuna bastiktan sonra karsimiza proje bilgileri kismi çikar.

Bu kisma projeyi hazirlayanin bilgilerini girdikten sonra next tusuna basariz.

Next tusuna bastiktan sonra karsimiza veri giris kismi çikar.

Veri giris kisminda uygulayacagimiz projenin bilgilerini gireriz.Oda geometrisini; tavan,duvar ve zemin yansitma derecelerini;bakim katsayisini ve çalisma düzleminin büyüklüklerini gireriz.Isiklik seçiminde ise projemizde kullanacagimiz isikligin türünü katalogtan seçeriz.Isikligin resmini ve isik akisini sag üstte görebiliyoruz.Isikligin tutturulma özelliklerini girdikten sonra next tusuna basariz.

Bu kismida geçtikten sonra söyle bir pencereyle karsilasiriz.Burada öneri tusuna basarsak bizim için gerekli olan lüx degerine göre otomatik olarak isiklik planlamasi yapar.Hesapla butonu ile aydinlanma egrisini görebilir ve olusturulan tabloda herhangi bir noktadaki aydinlanma degerine ulasabiliriz.

Bir ileriki safhamiz ise çikti almadir.Bu kisimda baski ön izleme ile çikti almadan önce sayfalara bakabilir; PDF veya dialux dosyasi olarak kaydedebilir yada direk olarak çikti alabiliriz

2.2.2)Hizli planlama

Dialux isiktan farkli olan yani ilerlenen basamaklarin daha fazla pencerede sorgulanmasidir.Içerik olarak aynidir.

2.2.3)Profesyonel hizli planlama

Diger hizli planlamalardan farkli olarak program öneri olarak aydinlatma tasarimi sunmaz.Bu yüzden aydinlatma konusunda profesyonel olan ve bir hacime ne kadar isiklik gerekecegini kafasinda planlayabilen kisiler için idealdir

2.3)

Kullanimi bakimindan iç proje ile aynidir.Dis aydinlatma oldugu için dis mekanla ilgili cisimler kullanilir (örnegin tek katli bir ev,araba yolu,vs) ve dis aydinlatmaya yönelik isikliklar tercih edilir.Özel aydinlatmalar için çok kullanislidir (Örnegin tarihi bir yapinin özel aydinlatmasi)

2.4)

Planlama mantigi iç proje ile aynidir.Ayni basamaklar kullanilarak planlama yapilabilir.

2.4.1)Hizli yol planlamasi

· Yol profilinin ve diger bilgilerin girilmesi

· Degerlendirme alanlarinin ve ilgili aydinlatma siniflarinin belirlenmesi

· Isiklik seçimi ve yerlestirilmesi basamaklarini içerir.

Yol profilinde tasarlamasini yapacagimiz yolun içerigini(yaya yolu, bisiklet yolu ve genislikleri , araç gidis ve gelis yollari ile genislikleri ve orta serit genisligi ) gireriz.

Bir ileriki safhaya geçersek burada yol tasarimi için gerekli olan aydinlatma sinifi belirlenecektir. Burada aydinlatma sinifini eger biliyorsak direk olarak listeden girebiliriz.Sayet bilmiyorsak seçim butonuna basariz.

Seçim tusuna bastigimizda karsimiza aydinlatma sinifi seçim sihirbazi çikar.

Daha sonra adim adim bizden istenen bilgileri gireriz.

Istenilen bilgiler girildikten sonra yardim sihirbazi bize aydinlatma sinifini bulur.

Bu asamada gerekli olan lamba tipi; lamba direklerini düzenleme tipi vs gibi bilgiler girilir.Isiklik türlerinden outdoor(dis) lambalar tercih edilir.

Seçtigimiz lambanin ve direk tipinin uygunlugunun incelenebilmesi için en iyilestirim butonuna basilir.

sonuçta yapilan hesaplamaya göre direk açikliginin 21 metre olmasi gerekiyormus.Bu da bize verilen minimum 10 metre ile maksimum 50 metre arasinda çikmasi gereken direk açikligina uygun oldugunu gösterir.

Bir ileriki kademede finish tusuna basarak olusturdugumuz yolun hesaplarina erisebiliriz.

daha sonra projemiz üç boyutlu olarak dialux programinin içinde otomatik olarak açilir.Istedigimiz islemleri(çikti alma,eleman ekleme vs) burada yapabiliriz.

2.5)

Bu butona bastigimizda dialux programi otomatik olarak son kaydedilmis olan dialux projesini açar.

2.6)

Daha önce kaydedilmis olan herhangi bir dialux projesini açar.